Windows 11 ช้าลงหลังอัปเดตหรือไม่สิ่งที่ควรตรวจสอบก่อน

1. รีสตาร์ตและรอให้ Windows Update เสร็จสิ้น

ใช้ Start → Power → Restart (ไม่ใช่ Shut down แล้วเปิดเครื่องทันที) จากนั้นเปิด Settings → Windows Update และตรวจสอบว่ามีการรีสตาร์ตที่ค้างอยู่ มีอัปเดตที่กำลังดาวน์โหลดหรือติดตั้งอยู่ หรือมีอัปเดตอื่นที่รออยู่หรือไม่ ปล่อยให้เสร็จสิ้นและรอสักครู่ก่อนประเมินประสิทธิภาพ

2. ตรวจสอบ Task Manager

กด Ctrl+Shift+Esc เปิดแท็บ Processes แล้วเรียงตาม CPU, Memory และ Disk มองหากระบวนการเดียวที่อยู่บนสุดตลอด เช่น กิจกรรมของ Windows Update การทำดัชนีค้นหา การสแกนของโปรแกรมป้องกันไวรัส เบราว์เซอร์ที่เปิดหลายแท็บ ตัวเปิดเกมที่กำลังอัปเดต การซิงก์คลาวด์ หรือยูทิลิตีเบื้องหลังที่เพิ่งติดตั้ง

การใช้งานสูงทันทีหลังการอัปเดตมักเป็นเพียงชั่วคราว หากแอปของบริษัทอื่นแอปใดแอปหนึ่งอยู่บนสุดเป็นเวลานาน ควรตรวจสอบแอปนั้น

3. ตรวจสอบ Startup apps

การอัปเดตซอฟต์แวร์อาจเปิดใช้รายการเริ่มต้นระบบอีกครั้ง ใน Task Manager ให้เปิด Startup apps แล้วดูตัวเปิดโปรแกรม แอปแชต ยูทิลิตีฮาร์ดแวร์ ที่เก็บข้อมูลบนคลาวด์ และซอฟต์แวร์ RGB การปิดใช้งานรายการไม่ได้ถอนการติดตั้งโปรแกรม ควรตรวจสอบว่าเป็นรายการอะไรก่อนปิดใช้งาน

4. ตรวจสอบพื้นที่เก็บข้อมูลว่าง

Settings → System → Storage ไดรฟ์ระบบที่เกือบเต็มทำให้การบำรุงรักษาและการอัปเดตทำได้ยากขึ้น ดูว่าอะไรใช้พื้นที่จริง ๆ เกมที่ไม่ได้ใช้เพียงเกมเดียวอาจมีขนาดมากกว่าไฟล์ชั่วคราวหลายเดือน ควรระวังโฟลเดอร์ Downloads, Recycle Bin และ Previous Windows installations เพราะอาจมีไฟล์ที่ยังจำเป็นต้องใช้

5. ตรวจสอบว่าไดรเวอร์มีการเปลี่ยนแปลงหรือไม่

Windows Update อาจส่งไดรเวอร์มาให้ด้วย หากอาการช้าเกิดขึ้นเฉพาะด้านใดด้านหนึ่ง เช่น กราฟิก Wi-Fi เสียง หรือที่เก็บข้อมูล ให้เปิด Device Manager ไปที่ Properties → Driver ของอุปกรณ์นั้น แล้วดูผู้ให้บริการ วันที่ และเวอร์ชัน ไดรเวอร์ที่เปลี่ยนในช่วงเวลาใกล้เคียงกับที่เริ่มมีปัญหาเป็นหลักฐานที่มีประโยชน์

อย่าดาวน์โหลดไดรเวอร์ทดแทนจากเว็บไซต์ไดรเวอร์ของบริษัทอื่น ควรใช้ Windows Update หน้าสนับสนุนของผู้ผลิตเครื่อง PC หรือหน้าทางการของผู้ผลิตฮาร์ดแวร์

6. เรียกใช้ Windows Security หากพฤติกรรมของเครื่องผิดปกติ

การใช้ CPU ดิสก์ หรือเครือข่ายสูงผิดปกติไม่ได้เกิดจากการอัปเดตเสมอไป ให้สแกนที่ Windows Security → Virus & threat protection โปรแกรมล้างข้อมูลไม่สามารถใช้แทนการสแกนมัลแวร์ได้

7. ระวังการอัปเดตที่เป็นตัวเลือก

Settings → Windows Update → Advanced options → Optional updates อาจแสดงรายการอัปเดตไดรเวอร์ อย่าติดตั้งทุกรายการเพียงเพราะมีให้เลือก และหลีกเลี่ยงการเปลี่ยนหลายอย่างพร้อมกัน เพราะการแก้ปัญหาจะง่ายกว่าเมื่อรู้ว่าการเปลี่ยนแปลงใดทำให้เกิดผลต่าง

8. ถามว่ามีอะไรเปลี่ยนไปอีก

การอัปเดตเป็นการเปลี่ยนแปลงเพียงอย่างเดียวหรือไม่ ลองนึกถึงแอปพลิเคชันใหม่ การอัปเดตเกม ไดรเวอร์ใหม่ ส่วนขยายเบราว์เซอร์ ซอฟต์แวร์ป้องกันไวรัสที่ต่างไป แอปเริ่มต้นระบบใหม่ หรือไดรฟ์ที่เกือบเต็มด้วย หาก PC ช้าลงทันทีหลังติดตั้งแอปพลิเคชันใดโดยเฉพาะ สิ่งนั้นอาจสำคัญกว่าการอัปเดต

9. อย่าเริ่มต้นด้วยการล้างรีจิสทรี

PC ที่ช้าลงหลังการอัปเดตไม่ใช่หลักฐานว่ารีจิสทรีต้องถูกล้าง ควรระวังเครื่องมือที่กล่าวโทษรายการรีจิสทรีหลายพันรายการ ให้ดูสาเหตุที่วัดผลได้ก่อน ได้แก่ CPU หน่วยความจำ กิจกรรมของดิสก์ ภาระของการเริ่มต้นระบบ พื้นที่เก็บข้อมูล และไดรเวอร์

10. หาก Windows เองดูเหมือนเสียหาย

Settings → System → Recovery อาจมีตัวเลือก Fix problems using Windows Update ซึ่งจะติดตั้ง Windows เวอร์ชันปัจจุบันใหม่โดยคงแอป ไฟล์ และการตั้งค่าไว้ ใช้ตัวเลือกนี้เมื่อการตรวจสอบที่ง่ายกว่าไม่ได้ผลเท่านั้น และสำรองไฟล์สำคัญก่อน

Rain Cleaner อยู่ตรงไหน

Rain Cleaner (Windows 10/11, 64 บิต) ช่วยให้ตรวจสอบโอกาสในการล้างข้อมูลและข้อมูลสถานะระบบได้ในที่เดียว และจะแสดงรายการที่พบก่อนที่จะตัดสินใจลบสิ่งใด ซึ่งมีประโยชน์หากพื้นที่เก็บข้อมูลเหลือน้อย ข้อมูลชั่วคราว หรือรายการเริ่มต้นระบบที่มากเกินไปเป็นส่วนหนึ่งของปัญหา แต่ไม่อาจกล่าวได้อย่างตรงไปตรงมาว่า PC ที่ช้าทุกเครื่องเกิดจากไฟล์ขยะ หาก Task Manager ชี้ไปที่ไดรเวอร์ แอปที่ทำงานผิดปกติ หรือการใช้ CPU สูง ให้ตรวจสอบสิ่งนั้นแทน เวอร์ชัน Free ไม่มีโฆษณา ส่วน Pro มีช่วงทดลองใช้ฟรี 14 วัน (ไม่ต้องใช้บัตร)